ראמא סאפי (אל-קודס אל-ערבי [לונדון], 23.6.2009)

תורגם על ידי אלונה סימון

הכותבת הירדנית ראמא סאפי טוענת במאמר זה כי למרות השנאה לישראל והעוינות כלפיה, מדינות ערב צריכות ללמוד מישראל את הסודות שהצליחו להפוך אותה בתוך עשורים ספורים בלבד למדינה הגוברת על כל המדינות הערביות גם יחד בכל הפרמטרים החיוניים לקיומה של מדינה ובכך הפכה עצמה ליריב חזק ומר הרבה יותר.

ייתכן כי הדבר הגרוע ביותר שאנו כערבים, עוברים עכשיו, הוא ההתכחשות התמידית שלנו והפניית עורפנו לעובדות. הניסיון לגרש את האמת מפנינו הוא כמו כישוף שהטילו בנו מכשפים!

העובדה כי האויב הכי יהיר שמולו אנו עומדים כערבים ומוסלמים – האויב אשר גזל את הארץ, גירש את יושביה, וטען לזכות היסטורית-דתית על אדמת פלסטין המבורכת – עקף אותנו באופן משמעותי מבחינה מדעית, מדינית וכלכלית נראית כאובה, אולם היא סטירת לחי שכולנו צריכים לקבל בהכרה ומתוך מודעות, כדי שתטלטל את מוחותינו במבצריהם המאובנים ותשחרר אותם מהתרדמה האופפת אותם מזה זמן רב.

ישראל היא מדינה מדומה אשר גזלה את האדמות המוסלמיות, והיא יודעת זאת היטב. ניסיונותיה להציג את המורשת הדתית ההיסטורית של היהודים בפלסטין אינם אלא ניסיונות לטשטש את היותה מדינה הניזונה מאדמותיהם ודמם של אחרים.

כפי שאנו יודעים, ישראל היא מדינה צעירה בגילה, בדומה למרבית המדינות הערביות, אלא שהיא הצליחה באותה תקופת זמן ליצור לעצמה כלכלה איתנה; התל”ג שלה מגיע ל-188 מיליארד דולר בקירוב (ההכנסה לנפש עומדת על 26,200 דולר), בעוד שהכלכלות הערביות שלנו כורעות תחת חובות, תשלומי ריביות וערבויות, וניזונות מחסדיהן של המדינות התורמות.

אמת היא שהכלכלה הישראלית נתמכת במרץ על ידי האימפריאליזם המערבי הקולוניאליסטי, אבל המולדת הערבית כוללת את “אימפריות הנפט” אשר מילאו את השמיים בגורדי שחקים והפכו את הים ליבשה, אך לא העמידו כלכלה, מחקר מדעי או אוניברסיטאות ראויים לציון; בעוד ישראל נשענת בעיקר על משאביה האנושיים, מוזנח כוח העבודה במולדת הערבית, כאשר הצעירים מהווים כארבעים אחוז מן האוכלוסייה. בחקלאות, ישראל מייצרת יותר מתשעים אחוז מכלל תצרוכת המזון שלה, בעוד שאנו סובלים, למרבה הצער, מחולשת הייצור החקלאי, ומייבאים את מרבית הגידולים החקלאיים, בייחוד העיקריים כחיטה. זה מהווה איום על הביטחון הלאומי הכלל-ערבי ועל ביטחונה הלאומי של כל מדינה ערבית.

התהום הפעורה במחקר המדעי בין מדינות ערב לישראל הינה, אולי, הסכנה הכי גדולה לטווח הרחוק, שכן משמעותה היא שכל תחומי החיים האחרים ייוותרו בנחשלותם בהתחשב בקשר בין ההתפתחות הכלכלית, התעשייתית, המדינית, הרפואית והצבאית לבינו. הפיגור המדעי של מדינות ערב והזנחתן את המחקר המדעי ואת פיתוח האוניברסיטאות, הביאו אותן למעמד נחשל מאוד, לא באזור המזרח התיכון בלבד, כי אם גם בכל העולם. אנו מוצאים כי ישראל מחזיקה ארסנל נשק גרעיני שהוא הגדול ביותר וייתכן כי אף היחיד במזרח התיכון, והיא שוקדת במשך כל ימות השנה על שיפור מערכות הנשק הקונבנציונליות והביולוגיות. כמו כן, הוצאתה על המחקר המדעי מגיעה ל-4.7 אחוזים מהתל”ג, זאת בהשוואה לכל מדינות ערב ביחד, שבהן השיעור הוא 0.3 אחוזים מהתל”ג (על פי מחקר של אונסק”ו משנת 2004).

כך אנו רואים שבתוך שישים שנה, יצרה ישראל עם משאביה המוגבלים עד מאוד בהשוואה למשאבים הגיאוגרפיים, המשאבים האנושיים ומשאבי הנפט הערבים, את מה שאנו לא יצרנו בדיונינו, בוויכוחינו, בניתוחינו ובמלחמותינו התקשורתיות. אני שואלת, וכולי כאב וצער, עמי ערב - מתי תתעוררו? מתי תפסיקו להטיל אשמה על האחרים – המערביים והאירופאים – ותסיקו שהאסון טמון אך ורק בנו, כפרטים, עמים וממשלות? בנו, היוצרים אסונות בעצמנו ובמשאבינו, ואיננו קורבנות! מתי תונחת עלינו סטירת הלחי האחרונה כדי שנתפכּח מן האסון?

فلنتعلم من إسرائيل

راما صافي (القدس العربي، 23.6.2009)

قد يكون أسوأ ما نمر به كعرب حاليا هو إنكارنا الدائم للحقائق وإعراضنا عنها ومحاولة طرد الحقيقة من أمام وجوهنا كأنها لعنة أنزلها المشعوذون علينا!

وحقيقة أن أكبر عدو متغطرس نواجهه كعرب ومسلمين ؛ العدو الذي غصب البلاد وهجّر العباد وادعى حقا تاريخيا دينيا في أرض فلسطين المباركة قد قطعنا بأشواط طويلة علميا واقتصاديا وسياسيا تبدو مؤلمة ؛إلاّ أنها صفعة يجب أن نتلقاها جميعا بوعي لتهتز عقولنا في قلاعها المتحجّرة وتتحرر من السبات الذي غلفها طويلا.

إسرائيل دولة مزعومة غصبت أراضي المسلمين - وهي تعلم ذلك جيدا- ومحاولاتها لإظهار التركة الدينية التاريخية لليهود في فلسطين ما هي إلا محاولات لطمس حقيقة أنها دولة تعتاش على أراضي ودماء غيرها .

وإسرائيل كما نعلم دولة حديثة العمر شأنها شأن معظم الدول العربية إلا أنها استطاعت في نفس الفترة الزمنية أن تصنع لنفسها اقتصادا متينا ؛ حيث يبلغ ناتجها المحلي ما يقارب 188 مليار دولار (الدخل الفردي 26.200 دولار للفرد) ،أمّا اقتصاداتنا العربية تترنح في ديـــون وفوائد ورهانات وتعتاش على إحسان الدول المانحة .

صحيح أن الاقتصاد الإسرائيلي مدعوم بشدة من الامبرياليات الغربية الاستعمارية إلا أن الوطن العربي يضم ‘إمبراطوريات النفط ‘ التي احتلت السماء بناطحات السحب وفرشت البحار يابسة ولم تصنع اقتصادا أو بحثا علميا أو جامعات تذكر؛ وبينما تعتمد إسرائيل بشكل خاص على قواها البشرية؛ يتم إهمال القوى العاملة في الوطن العربي حيث يشكل الشباب ما يقارب ‘40 من السكان . أمّا زراعيا فإن إسرائيل تقوم بإنتاج أكثر من ‘90 من احتياجاتها الغذائية بينما نعاني - للأسف- من ضعف الإنتاج الزراعي واستيراد معظم المنتجات الزراعية خصوصا الرئيسية كالقمح؛ وهذا ما يشكل تهديدا للأمن الوطني القومي العربي.

وتكاد تكون الهوة في البحث العلمي بين الدول العربية وإسرائيل الأكثر خطرا على المدى البعيد حيث أنها تعني أن جميع مناحي الحياة الأخرى ستبقى متأخرة نظرا لارتباط التطور الاقتصادي والصناعي والسياسي والطبي والعسكري به. وحيث أن تأخر الدول العربية علميا وإهمالها في البحث العلمي وتطوير الجامعات قد جعلها في مرتبة متأخرة جدا؛ ليس في منطقة الشرق الأوسط فحسب لكن عالميا، نجد أن إسرائيل تملك ترسانة نووية هي الأكبر وربما الوحيدة في الشرق الأوسط وتعمل على مدار السنة في تطوير الأسلحة العسكرية والبيولوجية. ويبلغ إنفاقها على البحث العلمي ‘4.7 من الناتج القومي مقارنة بالدول العربية مجتمعة حيث النسبة ‘0.3 من الناتج القومي (دراسة اليونسكو عام 2004).

وهكذا نرى أن إسرائيل قد صنعت في ستين سنة بمواردها المحدودة جدا مقارنة بموارد العرب النفطية والبشرية والجغرافية ما لم نصنعه نحن بكل كلامنا ومناقشاتنا وتحليلاتنا وحروبنا الإعلامية.

أتساءل يا عرب - وكلي حرقة وألم -؛ متى تستفيقون؟ متى تكفون عن إلقاء اللوم على الآخر الغربي والإفرنجي وتستنتجون أن المصيبة فينا نحن؛ نعم… نحن؛ أفرادا وشعوبا وحكومات، نحن صانعوا كوارث بأنفسنا ومواردنا ولسنا بضحايا. ومتى ستكون الصفعة الأخيرة التي نتلقاها حتى نصحو من الكارثة؟