עבד אל-חמיד אל-אנסארי (אל-ע’ד, 21.5.2007)

על רקע דוח ועדת וינוגרד, עבד אל-חמיד אל-אנסארי, לשעבר דקאן הפקולטה למשפטים והשריעה באוניברסיטת קטאר, יוצא  כנגד מי שנוהגים בעולם הערבי להלל את ניצחון חזבאללה במהלך מלחמת לבנון השנייה, וקורא להם להביט על תרבות הביקורת העצמית הקיימת בישראל ולהפסיק להפיץ אשליות.

דוח ועדת וינוגרד, הועדה אשר חוקרת את ארועי מלחמת לבנון, ובראשה עומד השופט אליהו וינוגרד, גינתה את ראש הממשלה הישראלי אהוד אולמרט את שר הביטחון עמיר פרץ ואת הרמטכ”ל דן חלוץ והטילה עליהם את האחריות לכישלון מיגורו של ארגון “חזבאללה” ושחרורם של שני החיילים.

תרבות של ביקורת עצמית

הדוח מבקר את אולמרט על שקיבל את ההחלטה לצאת למלחמה בחופזה ללא תכנית צבאית מפורטת, וללא כל עירבון כי היעדים אשר הוכרזו, הם ברי השגה. וכן על שלא ערך את ההתייעצויות הדרושות מחוץ למסגרת הצבא, לא הניח אלטרנטיבות מבצעיות נוספות ולא לקח בחשבות את האפשרות להפצצת העורף הישראלי על-ידי “חזבאללה”.

נכון שבדוח לא מופיעה הדרישה להתפטרותו של אהוד אולמרט, אולם עם זאת הוא טומן בחובו השלכות פוליטיות חשובות. כך למשל הדוח הוביל לנסיגה בפופולאריות של ראש הממשלה שהגיע לשפל חסר תקדים, להתגברות הקריאות מצד האופוזיציה להתפטרותו וכמו כן הוביל הדוח להתפטרותם של בכירים בצבא. אולמרט קיבל לידיו את הדוח כשהוא מדגיש את הכבוד שהוא רוחש להמלצותיו כשהוא מודה בטעויות, ומבטיח את תיקונן באומרו: “אנו נלמד את הדוח ננסה להסיק את המסקנות ולהפיק לקחים ולתקן את הטעויות..עלינו להבטיח כי בכל תרחיש עתידי, נמנע מהכישלונות עליהם הצביעה הוועדה”. זוהי ישראל, וכך מכבד ראש הממשלה את דוח הועדה אותה הרכיב בעצמו. כך מטפלים הישראלים בסוגיותיהם באמצעות ביקורת עצמית! כך הם מכירים באחריותם באומץ רב, ולא משליכים אותה על אחרים. כך הם מתקנים את טעויותיהם ולומדים מניסיונם מכישלונם ומהצלחתם! כך הם מבטיחים את עליונותם הצבאית בסופו של דבר. כך הם תמיד משיגים ניצחון.

אולם מהי תגובת הצד הערבי? טבעי אפוא כי האדון חסן נסראללה יביע את שמחתו נוכח הדוח, שהרי הוא מצביע על כך כי האויב מכיר בכישלונותיו – והכרה זו היא בבחינת עדות חותכת, ומה טוב אם זו נמסרת על-ידי האויבים. עם זאת, מה שאמר הד”ר עבד אל-ווהאבּ אל-מסירי, ה-מומחה לנושא היהודים ומחבר האנציקלופדיה הידועה “היהודים, היהדות והציונות”, הוא בבחינת עלבון לאינטליגנציה! אל-מסירי קפץ משמחה נוכח הדוח וכתב במאמר שהופיע תחת הכותרת “ההכרה היא אם כל ההוכחות” וטען כי הכרת האויב בתבוסתו שלו מאששת את טענת חזבאללה לניצחון!! אולם ראוי היה כי אלו המהללים את “הניצחון האלוהי” [כינוי למלחמת לבנון השנייה], יתביישו וישאלו עצמם כיצד זה שעם קטן המוקף אויבים מכל עבר אמיץ דיו בכדי לבקר את עצמו ולהחזיק בתרבות של דין וחשבון - מה שלא ניתן לומר על אומה החוצה את 300 מיליון נפש, וזאת על-אף תבוסותיה החוזרות ונשנות?! עליהם להצטער על אוזלת ידה של אומתם, במקום לשמוח על אוזלת ידם של אויבם ולהמשיך ולמכור לאנשים אשליות.

המציאות על הקרקע אותה לא ניתן להפריך, מצביעה על העובדה כי ישראל לא הפסידה וכי ארגון “חזבאללה” לא ניצח. אם זה האחרון אכן ניצח, הרי שאז לא היינו עדים למציאות המתקיימת כיום בלבנון. מצבה של לבנון היה טוב בהרבה לפני ניצחונו השקרי של “חזבאללה”. על הצופים שתמכו ב”חזבאללה” ובניצחונו להיות כנים עם עצמם בכדי לענות על השאלה האם קיים קריטריון אובייקטיבי או מוגדר לניצחון או לתבוסה, או שמה אלו מוגדרים על-פי פרספקטיבה אידיאולוגית, פוליטית ומפלגתית?

תבוסה או אשליה עצמית?

אם לניצחון היה מדד אובייקטיבי, או אז לא היה עוסק הדוח בניצחון או הפסד כי אם היה מגדיר את מידת אוזלת היד או הכישלון בניהול המלחמה, וזאת בכדי שבעתיד יוכל העומד בראש להימנע מלעשותם ולהשיג את היעדים כולם. הישראלים אינם מסתפקים בפחות ממאה אחוזי הצלחה. שמונים אחוזים אינם מספקים אותם. לכן הם הרכיבו ועדה בראשה עומד שופט עצמאי המחזיק במרב הסמכויות, הרחק מהסביבה הפוליטית, בכדי שהדוח שיגובש על-ידי הועדה יוכל לסייע בחקירת מרבית מן ההצלחות. אלו הישראלים חותרים לניצחון מוחץ, העומד בקריטריונים שהם עצמם הציבו, בעוד אנו שמחים על כך שמנהיג “חזבאללה” ניצל בעור שיניו, וזהו עבורנו ניצחון. זאת משום שעל-פי מדד הניצחון הערבי העיקר הוא הישרדותו של מנהיג השלטון. באשר לאזרחים, הבתים, בני האדם, המפעלים, המוסדות, המסגדים- לעזאזל איתם!! בראש ובראשונה זהו חיי המפקד המנהיג, והיתר כולם הם בבחינת קורבנות הפודים עצמם למענו. הכישלון אותו יש מי שמשבחים ומהללים, השיג את הדברים הבאים:

(1) חורבן הכלכלה הלבנונית ופגיעה בעונת התיירות, הרס תשתיות ומאה אלף בניינים, ופגיעה כלכלית העולה על 15 מיליון דולר.

(2) מותם של למעלה מ 700 אנשי “חזבאללה” ו- 1300 אזרחים. זאת מלבד לאותם אלפים אשר נפצעו ונאלצו לעזוב את בתיהם.

(3) הריסת כ- 90 אחוזים מבסיסי ארגון “חזבאללה”, הצבאיים והאזרחיים.

(4) הרחקתו של ארגון “חזבאללה” מעבר לקו הליטני, ותפיסת מקומו על-ידי חיילי יוניפי”ל והצבא הלבנוני המשמשים כגדר חוצצת השומרת על ישראל ומונעת מ”חזבאללה” כל מהלך עתידי כנגד ישראל.

(5) זהו הניצחון המשמעותי ביותר עבור ישראל: העסקת ארגון “חזבאללה” במאבק על השלטון מבית וטבילתה באש ה”פתנה” [מלחמת האזרחים] העדתית ויצירת מהומות ומתיחות פנימית. כמו כן הביא ארגון “חזבאללה” לשיתוק הכלכלה, התיירות, לפיטורם של אלפי פועלים ושיבוש פעילותה של ממשלת לבנון.

(6) היחלשות האמון הבינלאומי בכלכלתה של לבנון – דבר המוביל לבריחתם של משקיעים.

(7) מספר הצעירים האקדמיים הלבנוניים החפצים להגר מגיע ל-60 אחוזים.

אם כל ההצלחות הללו אותן השיגה ישראל אינן נחשבות לניצחון, אז איני יודע ניצחון מהו. כן, הערבים התרגלו להונות את עצמם כשהם לא מכנים את דברים בשמם האמיתי. את מלחמת 48 כינו “נכבה” במלחמת 56 התהדרו בניצחון פוליטי למרות תבוסתם הצבאית, ואת מלחמת 67 כינו “נכסה” [הישנות מחלה]. הם תמיד מטילים את האחריות לתבוסותיהם על אחרים: המערב, ארה”ב, מזימות, בגידות. כאשר נפנים כי מדובר בהונאה עצמית נדע מדוע ישראל מנצחת בעוד שאנו מובסים!! ישראל מנצחת משום שהיא אינה מוליכה את עצמה שולל באמצעות התהדרות בניצחון מזויף.

מדוע ישראל מנצחת?

היא מבקרת את עצמה, באה חשבון עם עצמה, מכירה בטעויותיה, בעוד שאנו לא עושים זאת. ישראל מנצחת משום שהעם בישראל אוחז בזכותו להגיש דין וחשבון כנגד ראש ממשלתו וכנגד ממשלתו, בעוד שלנו אין את הזכות הזו. ישראל מנצחת משום שהיא מכבדת את החוק ואת עצמאותה של הרשות השופטת; אין אדם המצוי מעל לחוק ואין אדם היכול לחמוק מדין וחשבון כפי שאומר אחמד אל-בגדאדי [עיתונאי וחוקר כוויתי]: “ישנה מדינה אחת במזרח התיכון שבה מוגשים כתבי אישום כנגד נשיא באשמה של הטרדה מינית ומביאים להתפטרותו. כתבי אישום המאשימים את ראש ממשלתם בשחיתות מדינית, בשוחד של בנו של ראש הממשלה, ומביאים להתפטרות הרמטכ”ל בשל חשד לניצול מעמדו. האם אתם מכירים מדינה זו? זוהי ישראל”. “ישראל מנצחת משום שהיא מיישמת את עיקרון הלאומיות עבור כלל אזרחיה, ובני מיעוטיה בהם ערביי ישראל. ישראל מעניקה להם את כל הזכויות הפוליטיות ואת ההזדמנות לקחת חלק בפרלמנט ובממשלה. ישראל מנצחת משום שברשותה חינוך מתקדם, אוניברסיטאות שזכו להכרה עולמית, מרכזי מחקר מצויינים, ושאיפה לטפס לדרגות המדע הבינלאומית הגבוהות ביותר. ישראל מנצחת משום שהיא ערבה לכל החירויות, כמו כן העיתונות חופשיה לחלוטין ולא ניתן לכלוא בה אף אינטלקטואל או עיתונאי משום ביקורתו כנגד סוגיות דתיות או פוליטיות” (אחמד אל-בגדאדי).

ישראל מנצחת משום שענייני החיים בה אינם נשלטים על-ידי אנשי דת. משום שהיא מפרידה בין מוסדות הדת לבין הפוליטיקה ולא מאפשרת לאיש הדת להתערב בעניינים בהם מתמחים אנשים אחרים כפי שמתרחש הדבר בחברות הערביות אשר פונות אל אנשי הדת בכל עניין קטן כגדול, בנושאים יומיומיים תוך התעלמות מדבריו של הנביא המכובד עליו השלום “אנו בעלי הידע הרב ביותר בענייני עולמנו” וכי עלינו לנהלם ללא כל אישור מאנשי דת. ואף על-פי כן אנו מתירים לאיש הדת להתערב בכל עניין בחיינו. והוא מתערב בפוליטיקה הפנימית ומוביל הפגנות. בענייני החוץ, הוא שמחליט מיהו האויב, הוא שנאבק בכלכלנים ופוסק בענייני הבורסה, ביטוחים והוא שמוביל הפגנות הקוראות להטיל חרם כלכלי. הוא שמתחרה באנשי הרפואה ועל תחום התמחותם ואומר כי לו הידע בטיפול במחלת האיידס. הוא שמתחרה באנשי מחקר ותחום התמחויותם המחקרי וטוען כי הוא בעל ידע רב יותר בעניינים של מחלות הנפש ומחלת הנפילה. הוא מעביר ביקורת על המחנכים שאינם רואים בהכאה כמכשיר חינוכי, ומתנגד לפסיקותיהם של אנשי חוק. הוא מנכס לעצמו את הידע באשר לתחילת חודש רמדאן והחג’ ללא סיועם של אסטרונומים. הוא מתערב בתחומים האישיים ביותר של בני האדם, בבגדיהם ובהופעתם החיצונית. הוא פוסק בענייני מין וסוגיותיו. הוא מתערב בתחום חירויות האדם, דורש את החרמתם של ספרים, מניעתן של תחנות לווין מלשדר, ואוסר על הוצאתם של ספרים. הוא מפזר האשמות ומנכס לעצמו את החכמה, הצדק והאמת. לאחר מכן הוא לא מניח לאף אחד לבקרו. זהו איש הדת בעולמנו הערבי, הרואה את זכותו להתערב בכל ענייננו האישיים. אין כך פני הדברים בישראל, לכן היא מתקדמת, עולה עלינו ומנצחת.

 

---

     

لماذا تنتصر إسرائيل..دائما ؟

عبد الحميد الأنصاري (الغد، 21.5.2007)

أدان تقرير لجنة «فينوغراد» وهي لجنة مشكلة برئاسة القاضي الياهو فينوغراد للتحقيق في حرب لبنان رئيس الوزراء الإسرائيلي(أولمرت) ووزير الدفاع(بيريتس) ورئيس الأركان (حالوتس) وحملهم المسؤولية عن الإخفاق في القضاء على حزب الله وتحرير الجنديين.ينتقد التقرير (أولمرت) لأنه اتخذ قرار الحرب بتسرع وبدون خطة عسكرية مفصلة، ومن غير ضمان كاف لتحقيق الأهداف المعلنة، ولأنه لم يجر مشاورات لازمة خارج إطار الجيش ولم يضع بدائل أخرى ولم يأخذ في اعتباره إمكانية قصف حزب الله للجبهة الداخلية. 
وصحيح أن التقرير لم يطالب باستقالة(أولمرت) إلا أن له تداعيات سياسية، منها تراجع شعبية (أولمرت) إلى أدنى مستوى وزيادة حملة المعارضة باستقالته وتراجع حزبه(كاديما) وحصول استقالات من كبار العسكريين.. لقد تسلم أولمرت التقرير مؤكدا احترامه للتوصيات، معترفا بالأخطاء، واعدا بتصحيحها قائلا: سندرس التقرير وسنحاول فورا استخلاص العبر وتصحيح الأخطاء.. وعلينا ان نضمن أنه في أي سيناريو مستقبلي، سيتم تفادي الإخفاقات التي أشرتم إليها.

هذه هي إسرائيل، وهكذا يحترم رئيس الحكومة تقرير اللجنة التي شكلها شخصيا، هكذا يعالجون قضاياهم بنقد الذات! هكذا يعترفون وبكل شجاعة بمسؤولياتهم ولا يحملونها الآخرين هكذا يصححون أخطاءهم ويتعلمون من تجارب الفشل والنجاح!

وهكذا يضمنون تفوقهم الشامل عسكريا وفي النهاية.. هكذا يحققون النصر دائما ولكن ماذا عن رد الفعل للجانب العربي؟ من الطبيعي ان يسعد التقرير حسن نصر الله فها هو العدو يعترف بإخفاقه باعتبار انه شهد شاهدان من أهلها، والفضل ما شهدت به الأعداء.

ولكن ما قاله الدكتور عبدالوهاب المسيري أكبر متخصص في الشأن اليهودي وصاحب الموسوعة الشهيرة أمر محير لعقولنا! لقد طار (المسيري) فرحا بالتقرير وكتب مقالة بعنوان «الاعتراف سيد الأدلة» لقد اعترف العدو بالهزيمة فتأكد ادعاء حزب الله بالنصر! لقد كان الأجدر بمن هللوا للنصر الإلهي أن يصابوا بالغيرة كيف تأتي لشعب صغير محاط بالأعداء من كل جهة الشجاعة الكافية لنقد الذات وثقافة المساءلة لا يحصل مثل ذلك لأمة تجاوزت الـ 300 مليون فرد رغم هزائمها المنكرة والمتكررة؟! عليهم ان يحزنوا لقصور أمتهم لا أن يفرحوا بقصور عدوهم ويبيعوا الأوهام للناس فيؤيدوهم وهما.

الوقائع الدامغة على الأرض تقول لا إسرائيل هزمت ولا حزب الله انتصر ولو كان قد انتصر لما كان هذا حال لبنان اليوم، لقد كان حاله أفضل بكثير قبل هذا النصر المزعوم، على هؤلاء المنظرين الذين شايعوا حزب الله نصره ان يكونوا صادقين مع أنفسهم ليجيبوا: هل للنصر او الهزيمة معيار موضوعي محدد أم انه متلون بحسب المنظور الأيدلوجي والسياسي والحزبي؟

إذا كان للنصر معيار موضوعي محدد فإن التقرير لا يتحدث عن نصر أو هزيمة وإنما يحدد مواطن القصور أو الفشل في إدارة الحرب حتى يتلافاها المسؤول مستقبلا من أجل تحقيق الأهداف كاملة لأنهم لا يقتنعون إلا بالنجاح الكامل بنسبة 100% فلا يكتفون بـ 80% مثلا ولهذا شكلوا لجنة برئاسة قاض مستقل له كامل الصلاحيات وبعيداً عن الأهواء السياسية حتى يساعدهم التقرير الذي تتوصل إليه اللجنة من أجل تحقيق المزيد من النجاحات، هؤلاء يبحثون عن نصر ساحق حسب معيارهم ونحن نفرح لأن زعيم حزب الله نجا برأسه وهذا في حد ذاته(نصر) لأن المهم في معيار النصر العربي بقاء الزعيم والنظام فحسب، أما الأوطان والديار والبشر والمصانع والمؤسسات والمساجد والمدارس فتهون!! المهم أولاً وأخيراً حياة القائد الزعيم وكل ما عداه فداء له.

إن الفشل الإسرائيلي الذي يهللون له ويطيرون به فرحاً قد حقق الآتي:

(1) تدمير الاقتصاد وضرب الموسم السياحي وتدمير البنية التحتية ومئة ألف منزل وخسائر اقتصادية فاقت الـ «15» مليار دولار. (2) مقتل أكثر من 700 من الحزب و1300 مدني لبناني غير الآلاف الذين جرحوا أو نزحوا. (3) تدمير ما نسبته 90% من مراكز الحزب العسكرية والمدنية. (4) إبعاد حزب الله إلى ما بعد (الليطاني) وحلول (اليونيفل) والجيش اللبناني محله كحاجز يحمي إسرائيل ويشل تحركات حزب الله ـ مستقبلاً ـ ضد إسرائيل. (5) وهذا هو أعظم إنجاز إسرائيلي: إشغال الحزب بالصراع على السلطة وانغماسه في تأجيج الفتنة الطائفية وإثارة الاضطرابات والتوتر في الداخل وشلّ الحركة الاقتصادية والسياحية وتسريح الآلاف من العاملين وتعطيل عمل الحكومة اللبنانية. (6) ضعف الثقة الدولية في الاقتصاد اللبناني مما يهدد بهروب الاستثمارات. (7) تزايد أعداد الراغبين في الهجرة من الشباب اللبناني حملة الشهادات العليا إلى 60% من اللبنانيين.

اذا لم تكن كل تلك الانجازات التي حققتها إسرائيل، نصراً فماذا يكون النصر إذن؟

نعم لقد اعتاد العرب ان يخدعوا أنفسهم فيسموا الأشياء بغير أسمائها، فقد قالوا عن (48) نكبة وفي (56) تغنوا بالنصر السياسي رغم الهزيمة العسكرية، وفي (67) قالوا: نكسة كما أنهم ـ دائماً ـ حمّلوا الآخرين مسؤولية هزائمهم: الغرب، أميركا، المؤامرات، الخيانة، إذا أدركنا هذا الخداع للذات عرفنا لماذا تنتصر إسرائيل وننهزم!

تنتصر إسرائيل لأنها لا تخدع ذاتها بمفهوم زائف للنصر بل تنقد نفسها وتحاسبها وتعترف بأخطائها ونحن لا نفعل ذلك تنتصر إسرائيل لأن شعبها يملك حق المساءلة لرئيسها وحكومتها ونحن لا نملك ذلك تنتصر إسرائيل لأنها تحترم سيادة القانون واستقلال القضاء ولا أحد فوق القانون ولا أحد بمنجاة من المساءلة كما يقول البغدادي (هناك دولة واحدة في الشرق الأوسط يتم فيها توجيه الاتهام بالتحرش الجنسي لرئيسها ويستقيل، والفساد السياسي لرئيس وزرائها، والرشوة السياسية لابن رئيس الوزراء ويستقيل رئيس الأركان لشبهة استغلال المنصب، هل تعرفون الدولة؟ إنها إسرائيل).

تنتصر إسرائيل، لأنها تطبق مبدأ (المواطنة) لكافة عناصرها وأقلياتها بمن فيهم ـ العرب فتمنحهم كافة الحقوق السياسية وتشكيل الأحزاب السياسية والمشاركة في البرلمان والحكومة، وتنتصر إسرائيل لان عندها التعليم المتطور والجامعات المعترف بها عالمياً والمراكز البحثية المتميزة وترصد لموازنة البحث العلمي أعلى المعدلات العالمية، وتنتصر إسرائيل لانها تكفل كافة الحريات، والصحافة حرة تماما، ولا يمكن أن يسجن فيها أي مثقف أو كاتب بسبب نقد لقضايا دينية أو سياسية» (البغدادي).

تنتصر إسرائيل لأنها لا تحكم رجل الدين في شؤون حياتها، وتفصل بين المؤسسة الدينية والسياسية ولا تسمح بتدخل رجل الدين في تخصصات غيره كما هو حاصل في معظم مجتمعاتنا التي ترجع إلى عالم الدين في كل صغيرة وكبيرة من الشؤون الدنيوية في تجاهل لقول الرسول الكريم عليه الصلاة والسلام(اننا الأعلم بأمور دنيانا) وعلينا إدارتها من غير وصاية عالم الدين ومع ذلك أبينا إلا أن يتدخل عالم الدين في كل شأن من حياتنا، يتدخل في السياسة الداخلية فيقود المظاهرات.

وفي السياسة الخارجية فيقرّر من هو العدو، وينازع أهل الاقتصاد فيفتي في البورصة والتأمين ويقود مظاهر المقاطعة الاقتصادية، وينافس الأطباء اختصاصهم فيقول انه عرف علاج الايدز، وينافس العلميين اختصاصهم بالإعجاز العلمي ويزعم أنه الأعلم من علماء النفس بالصرع والمس، وينتقد التربويين في عدم قولهم بالضرب وسيلة تربوية وتأديبية، ويعترض على القانونيين في تشريعاتهم.

ويحتكر هلال رمضان والعيد والحج دون الفلكيين، ويتدخل في خصوصيات الناس وملابسهم وهيئتهم، ويفتي في الجنس وقضاياه، ويتدخل في الحريات ويطالب بمصادرة كتب ومنع فضائيات وحرمان كتاب، ويوزع الاتهامات ويحتكر الصواب والحق والحقيقة، ثم بعد كل ذلك لا يسمح لأحد بنقده، هذا هو عالم الدين عندنا يرى أن من حقه أن يتدخل في كل شؤوننا وهذا لا يحدث في إسرائيل ولذلك فهي تتقدم وتتفوق وتنتصر.