אחמד אבו-מטר (אילאף, 11.9.2007)

אחמד אבו מטר, אינטלקטואל וחוקר פלסטיני, תוהה האם בחלוף 6 שנים הפיק העולם הערבי והאסלאמי את לקחי אירועי ה-11 בספטמבר. לטענתו, הטרור האסלאמי מוסיף ומתגבר בעוד שהממשלות הערביות מסרבות להיאבק בתופעה. כמו כן, דן אבו מטר בגורמים המאפשרים את שגשוג הטרור- גורמי ההסתה, הבורות והיעדר דמוקרטיה, ומציע פתרונות.

בימים אלה מצוין יום הזיכרון השישי להתקפות הטרור אשר הרחיקו עד לעיר אמריקאית באחד עשר בספטמבר  2001. בשל נוראותם של המעשים והשינויים אשר חלו בזירה הבינלאומית בעקבותם, ישנה חשיבות לשוב ולהעלותם בכדי לעקוב אחר ההתפתחויות שהתרחשו במרחב הערבי והאסלאמי במהלך שש השנים האחרונות. זאת, בכדי להבין האם אותה סביבה אכן הפיקה לקחים כתוצאה מאותן התקפות טרור או שמא לא? הכוונה בהפקת לקחים היא האם הסביבה הערבית-אסלאמית אכן הפנימה את חומרת המעשים ואת המציאות אותה היא יצרה על-מנת שתוכל להילחם בה, או שמא מציאות זו  מוסיפה להתקיים. הרי שבסופו של דבר אותו טרור ממש ממשיך להתעצם בקרב המדינות הערביות והאסלאמיות, שהמוסיפות מצידן להתעלם מהמציאות המייצרת את הטרור. הצורך באחדות ושיתוף פעולה *

אותה התעלמות מצד השלטונות הערביים מהמאבק במציאות אשר מייצרת את הטרור, היא שהובילה את הטרור אל הזירה הערבית והאסלאמית. די להזכיר מספר דוגמאות מובהקות לאותו טרור עליו לא תיתכן כל מחלוקת מצד אלו המאמינים בזכותו של האדם לחיות בחירות ובביטחון. הדוגמא הראשונה היא פקיסטאן האסלאמית ואירועי המסגד האדום אשר פרצו בתחילת חודש יולי 2007 וארכו מספר שבועות עד שהשלטונות הפקיסטאנים, בסיוע הצבא, הצליחו לפרוץ למסגד ולעצור את המוסלמים שנותרו שם בחיים. אותם לוחמים התרכזו בין אלפי נשים וילדים אשר שימשו מגן אנושי העומד חוצץ אל מול השתלטותו של הצבא על המסגד אשר מכיל בתוכו מדרסה, מסגד ושאר מוסדות. השאלה המתבקשת היא האם האסלאם, בשמו מדברים כל אותם מתבצרים, אכן מתיר לאסוף ילדים ונשים ולהשתמש בהם כמגן אנושי, תהינה אשר תהינה הסיבות למחלוקת עם הממשלה הפקיסטאנית? איזה מן אסלאם זה המתיר זאת, בה בעת שאחד מבכירי המסגד (עבד אל-רשיד גאזי) מניח לאחיו (עבד אל-עזיז) לברוח כשהוא מכוסה ברעלה רגע לפני שזוהה ונעצר על-ידי השלטונות הפקיסטאנים ? לא ניתן להפריד בין אותם אירועי דמים שהתרחשו במסגד האדום לבין המסר אותו מפיצות המדרסות הדתיות בפקיסטאן, אשר מספרן גדול יותר ממספר בתי הספר ובתי החולים גם יחד. לאותן המדרסות תפקיד מרכזי בהקמת תנועת הטאליבן ולהתבססות הנחשלות והעושק-נחלתה של אפגניסטן. המודיעין הצבאי הפקיסטאני התעלם מחלקן הפעיל של המדרסות בפעילות המוקאוומה” [ההתנגדות]  כנגד הכובש הסובייטי באפגניסטן. מאוחר יותר התהפכו היוצרות, וכיום הפך הטרור בפקיסטאן לתופעה שהפכה כמעט יומיומית בחיי האזרחים שם.הדוגמא השנייה היא הטרור מבית היוצר של “פתח אל-אסלאם” במחנה “נהר אל-בארד”- אירוע עליו נכתב רבות ושעודנו טרי בזיכרונם של האנשים ולפיכך אין כל צורך להזכירו.הטרור איננו פוסח על מרבית מן המדינות הערביות בהן הממלכה הסעודית, מרוקו, ירדן ומצרים. הטרור כמעט ומתרחש ללא הפסקה באלג’יר, שם הטרור קטל במהלך חמש עשרה השנים האחרונות לא פחות ממאה וחמישים אלף אלג’ירים ללא כל הבחנה. הדברים נעשים תמיד בשם האסלאם ועל-ידי כנופיות המאמצות אליהן שמות בעלי אופי אסלאמי שלרוב קשורים לג’יהאד. אותו ג’יהאד שבאורך קבע מופנה כנגד אזרחים בלתי חמושים וחפים מפשע. במקרים רבים אותם “מוג’אהידין”, חברי הכנופיות, אונסים נשים ונערות. תופעה זו התגברה גם בעיראק במהלך ארבע השנים האחרונות. מהן הסיבות והנסיבות אשר מובילות לאותו טרור, שקדם לאירועי האחד עשרה בספטמבר וממשיך להתקיים גם היום? 

הקשר שבין הבערות לבין אנשי הדת הטרוריסטים

קשה להאמין נוכח הדוחות המוגשים על-ידי יונסק”ו והנתונים אודות הצמיחה הדמוגרפית בעולם הערבי. אותם מסמכים המתפרסמים מדי שנה על-ידי מומחים וחוקרים ערביים מצביעים כי ממוצע הבערות הקיים בקרב כלל המדינות הערביות הוא מהגבוהים בעולם. יותר משבעים מיליון מסך כל הערבים (316 מיליון) הינם אנאלפביתים- כלומר כאלו שאינם יודעים כלל לקרוא ולכתוב. זהו אחוז המתקרב ל-40 אחוזים מכלל התושבים, והסכנה הברורה היא כי מתוכם  28 אחוזים הינם משתייכים לקבוצת הגיל של 15 ומעלה. מה שאומר כי למעלה מרבע מהחברה הינה אנאלפביתית. זאת בשעה שמדינות אירופה וארה”ב חיסלו את תופעת הבערות לפני עשרות שנים והסיבה היא שהשלב הלימודי הראשון האורך כ- 10 שנים במדינות הסקנדינביות מוגדר כשלב חובה. החוגים הרלוונטיים באותן מדינות לומדים להכיר בתחילתה של כל שנת לימודים את מספרם ואת שמם של הילדים בני השש עליהם חלה החובה החוקית להירשם לבית הספר היסודי. מי שמתנגד ימצא למחרת על פתח ביתו את המשטרה (כן, את המשטרה), שתקרא אליה את האב והאם על מנת לתשאלם מדוע לא רשמו את ילדם לבית הספר. תוכל למצוא צעדים וחוקים מרתיעים יותר רק בתחום גיוס החובה (השירות הצבאי). לפיכך זה כבר 25 שנה שההגדרה אנאלפביתיות, באותן מדינות, מתייחסת למי שאינו נוהג להשתמש במחשב. על-פי אותה הגדרה, ישנם שני סוגים של בערות בעולם הערבי: הבורות בתחום הידע אשר עולה על 40 אחוזים. והבורות באשר לשימוש במחשבים, שכן אחוז המשכילים במדינות ערב הרוכש המחשבים ושיודע כיצד להשתמש בהם הוא מהנמוכים בעולם. מסמכים אשר הוגשו במהלך “הוועידה לפיתוח טכנולוגיה תקשורתית ומידע” אשר נערכה במהלך חודש מרץ 2006, מראים כי אחוז האזרחים המשתמשים באינטרנט בעולם הערבי, עומד על פחות מ-4 אחוזים. נתון מצער נוסף מוכיח כי אחוז הקריאה במדינות ערב עומד על 6 דקות לכל אדם בממוצע בשנה, זאת בשעה מספר הדקות בממוצע המשקיע אזרח אירופאי או אמריקאי עומד על כ-112 אלף דקות. נתון נוסף מוכיח כי העולם הערבי כולו יחד מפרסם מדי שנה כ-1650 ספרים, בעוד שמספר הספרים בעולם המערבי היוצא לאור מדי שנה עומד על 85 אלף ספרים. כמו כן ידוע כי המפורסמים שבסופרים, המשכילים והמשוררים הערביים, אינם מוציאים לאור יותר מארבעת אלפים עותקים מספריהם. כמות זו של עותקים איננה משתנה בחנויות הספרים במהלך שנים רבות. לפיכך, כל מי שמודע לנתונים הללו יימצא בכל חנות ספרים שבאחת מן בירות העולם הערבי ספר שהתפרסם במהלך שנות השישים.  כלומר שארבעת אלפים עותקים מאותו הספר לא הצליחו להימכר במהלך למעלה מארבעים שנה.

אותם מיליוני אנאלפביתים אשר אינם יודעים לקרוא ולכתוב, מעבירים את מרבית משעותיהם במסגדים ומול מכשירי הטלוויזיה. הם מאזינים וצופים אך ורק לזרם תחנות הלווין הדתיות אשר מנוהלות על-ידי שיח’ים בורים, במלוא מובן המילה, המדברים ללא הרף. רבים מהם נטולי כל כישורים מתאימים מלבד לאותה גלימה קצרה שברשותם וזקנם הארוך. המציאות מלמדת כי הם נוהגים לשלוף מכיסיהם דרשות הנמסרות בעל-פה ומתבססות על ספרים שנכתבו לפני מאות שנים. באותם הספרים תוכל למצוא דרשה המתאימה ליום שישי. כזו שאיננה מתחשבת במציאות המודרנית והתפתחויותיה. רבים מהם מעודדים מעשי אלימות כנגד האחר, וההוכחה היא כי שמדי יום נחשפים תאים וכנופיות אשר מתכננות פעולות טרור במספר רב של מדינות; בארה”ב, אירופה ובמדינות נוספות כגון גרמניה, דנמרק ואנגליה. מה שמפליא עוד יותר הוא שמרבית מהאזרחים הללו הם למעשה אזרחים ערביים שנקלטו על-ידי אותן מדינות ממש אשר העניקו להם בטחון שלווה וחיים בכבוד, בעוד שבמדינותיהם הערביות והאסלאמיות הם מצאו חיי השפלה קלון ועוני. 

טרור מסוג חדש ובן לאדן בראשו

בחמש השנים האחרונות אותם טרוריסטים רוצחים הכניסו את העולם למציאות של ציפייה וחשש חסרת תקדים. איום שכזה הוא הנשק הכימי אשר בו כבר נעשה שימוש בעיראק, באמצעות פיצוץ משאיות עמוסות בחומרי כלור וחומרים כימיים אחרים ונפט. פעולות אלו הפכו למעין “מודה” בקרב הטרוריסטים בעיראק. זוהי הוכחה לכך כי אותם טרוריסטים לעולם לא יהססו להשתמש בכל כלי נשק שיגיע לידיהם, כלה בכלי נשק גרעיני- אותו כלי נשק שעל-פי מרכזי מחקר רבים, ניסה בן לאדן להשיג באמצעות רכישתם של מספר חומרים גרעיניים ממדינות סובייטיות לשעבר על-מנת לבנות פצצה גרעינית או בכדי לייצר פצצה מלוכלכת. הסופר הידוע פול וויליאמס עקב אחר הניסיונות הללו בספרו המפורסם “קשר אל-קאעידה: הטרור הבינלאומי, הפשע המאורגן והקטסטרופה הצפויה”. מחבר הספר מספר אודות ניסיונותיו אלו של בן לאדן בתקופה בה התגורר בח’רטום, בירת סודן. שם, באמצעות מסמכים, חושף וולייאמס את דבר קיומו של מומחה גרעין שפעל תחת פיקוחו של מדען, אשר סיפק את שירותיו עבור ארגון “אל-קאעידה”.

לאחרונה, לרגל ציון יום הזיכרון השישי לטרור ה-11 בספטמבר, פרסם בן לאדן קלטת אותה שידרו ערוצי התקשורת הערביים והמערביים. זוהי קלטת הרסנית במלוא מובן המילה. אם מנהיגם זה מגיע לדרגה כזו של טמטום ובורות, הרי שהדבר מסביר גם את נהייתם העיוורת של חלק מן הצעירים התועים אחריו ואחרי בורים נוספים כדוגמת אל-זוואהירי וקודמיו (הקבורים עתה). אנשים כגון אל-זרקאווי, עבסי ואחרים. מדריכם, בן לאדן, פנה לעם האמריקאי באמצעות הקלטת האחרונה: “ישנן שתי דרכים להביא לסיום המלחמה בעיראק. הראשונה היא מצידנו באמצעות הרג ולחימה, והדרך השנייה היא שתדחו את המשטר הדמוקרטי האמריקאי ותקבלו על עצמכם את האסלאם”. זוהי ההוכחה כי אותו טרוריסט איננו פועל בכדי לגרש את האמריקאים מעיראק. עיראק היא בסך הכל זירה שבאמצעותה מנסה בן לאדן לכפות את האסלאם באמצעות קטל ולחימה המכוונים כנגד העם האמריקאי. האם בחירה זו - בין קבלת האסלאם או מוות באמצעות מכוניות תופת ופצצות אנושיות - היא שעומדת בפני העם האמריקאי לבדו או שמא בפני העולם כולו, על ששת מיליארדי בני האדם החיים בו מלבד המוסלמים?

אין זה ראוי כי קלטת זו תזכה בתשומת ליבם של האמריקאים ואזרחי המערב בלבד. חובה זו מוטלת בנוסף גם ברי השכל הערבים והמוסלמים ובמיוחד אנשי הדת הנאורים. זאת על מנת שיוכיחו לעולם כי הטפתו של בן לאדן איננה מילותיו של אללה, יתברך: כדוגמת “לכם דתכם ולי דתי” ו- “אמור, האמת עם אלוהיכם, מי שיחפוץ שיאמין ומי שלא שיכפור”. על העולם כולו לדעת, על ששת מיליארדי בני האדם החיים בו, מה רוצים אנו המוסלמים: חיים בשלום או שמא מאבק? עלינו לשים לב כי ביום הזיכרון השישי לטרור האחד עשרה בספטמבר הופך המערב חסין יותר בפני הטרור, בשעה שאותו טרור ממשיך ומתעצם והופך אלים יותר בשני העולמות- הערבי והאסלאמי כפי שניתן להיווכח במאורעי המסגד האדום בפקיסטאן, “פתח אל-אסלאם” בלבנון, שתי פעולות החבלה האחרונות שאירעו באלג’יר עליהם נטל אחריות ארגון “אל-קאעידה במדינות צפון אפריקה האסלאמי” בשבוע שעבר. בפיגוע זה נהרגו 88 בני אדם ונפצעו 167 איש. בעיראק מניית מספר ההרוגים והפצועים אשר נופלים מדי יום הפכה משימה קשה.

אם כן, מה ניתן לעשות על מנת שהמאבק בטרור הזה ישא פרי? ואלו הם הנקודות החשובות:

ראשית, יש לרסן את התועמלנים ואת אנשי הדת הטרוריסטים אשר בוחרים מתוך הקוראן הקדוש והסונה את אשר הם חפצים בו, באמצעותם יוכלו לבצע שטיפת מוח לצעירים המובטלים והבורים בענייני הדת והעולם, ובאמצעותם יבצעו את אותו טרור עיוור. על השפעה זו דיבר אותו נהג ערבי אשר התעורר מתוך מצב של תרדמת וערפול חושים רגע לפני שפוצץ עצמו בקרב המון עיראקי בשוק. בראיון טלוויזיוני שנערך עימו אמר כי “לו שמע ג’ורג’ בוש את מה ששמעתי אני במהלך חודשיים של לימודי דת, היה אף הוא מפוצץ עצמו בקרב המון חף מפשע”.

שנית, על תחנות הלווין הערביות להפסיק את שידורן של קלטות הווידיאו של אותם טרוריסטים רוצחים. זאת משום שכל רצונם הוא לחוש תחושת ערך כלשהי בשעה שהם למעשה חסרי כל ערך לחלוטין. הקלטות הללו מעניקות להם תחושת נרקיסיזם מבהילה הדוחפת אותם לבצע יותר מעשי טרור על מנת שיוכלו להישאר במרכז התמונה החדשותית. לדוגמא, איזה מן ערך רעיוני או חינוכי טמון באותו חולה נפש העונה לשם איימן אל-זוואהירי, מלבד לאותה קלטת חסרת ערך אשר הופכת אותו למנחה רוחני וליועץ עבור מיליארד ורבע ערבים ומוסלמים,כשהוא אינו מניח עניין פוליטי, חברתי או אחר שהוא אינו פוסק בעניינו. אני משוכנע כי לו היו מפסיקות תחנות הלווין משידור אותן קלטות,  אותם טרוריסטים היו חדלים מייצורן וכן היו מפסיקים ממלאכת הטרור אשר מעניקה הצדקה לקיומם.

שלישית, על המשטרים הערביים והאסלאמיים לצאת מתוך מעגל הדיכוי, העריצות והשחיתות ולצעוד לקראת דמוקרטיה אמיתית ורפורמה כוללת אשר תשיג שיווין וחיים בכבוד. הדיכוי והעריצות הינם גורמים אשר מעודדים את הדור הצעיר ללכת בעקבות אותם טרוריסטים. זאת משום שהחיים בצל שלטונות אלו אינם שונים  ממוות. אם כך, מוטב שימותו בהגיעם לגן העדן שבו יש עצים, נחלים ונהרות יין ודבש כפי שמבטיחים להם אותם אנשי דת טרוריסטים ותועמלניהם.

יום הזיכרון השישי לציון התקפות ה-11 בספטמבר מתקיימים על רקע התעצמות הטרור בקרב המדינות הערביות והאסלאמיות. משמעות הדבר הוא כי המאבק בטרור, בראש ובראשונה, הינו ערבי אסלאמי ורק לאחר מכן מאבק אמריקאי ואירופאי. האם נשכיל להפנים את הדברים בזמן?

* במקור “אכלתי את מזונו של השור הלבן”-  מתוך סיפור המדגיש את חשיבותה של הנאמנות והאחדות בין אחים.
 

في الذكرى السادسة لهجمات 11 سبتمبر: هل من جديد

أحمد أبو مطر (إيلاف، 11 سبتمبر 2007)

تمر هذه الأيام الذكرى السادسة للهجمات الإرهابية التي طالت أهدافا مدنية أمريكية في الحادي عشر من سبتمبر لعام 2001، ولبشاعة تلك العمليات وما أحدثته من تغييرات في المشهد الدولي، من المهم الاستمرار في تذكرها لرصد المستجدات في السنوات الستة الماضية في الحياة العربية الإسلامية لمعرفة إن كانت تلك الحياة قد استفادت من دروس تلك الهجمات الإرهابية أم لا؟. والمقصود من هذه الاستفادة إن كانت البيئة العربية الإسلامية قد وعت نوعية تلك العمليات والظروف التي أنتجتها كي تحاربها، أم أن نفس الظروف ما زالت مستمرة وبالتالي فهذا النوع من الإرهاب ما زال يتصاعد في داخل الدول العربية والإسلامية التي ما زالت تغضّ الطرف عن الظروف التي تنتج هذا النوع من الإرهاب.

أكلت يوم أكل الثور الأبيض

إن تقاعس السلطات العربية والإسلامية عن محاربة الظروف التي تنتج هذا الإرهاب أوصله للساحات العربية والإسلامية ذاتها، ويكفي ذكر أمثلة صارخة في إرهابها الذي يفترض أن لا يختلف حولها إنسانان يؤمنان بحق البشر في العيش الحر الآمن، المثال الأول من باكستان الإسلامية متمثلا في أحداث المسجد الأحمر التي بدأت في مطلع يوليو 2007 واستمرت عدة أسابيع قبل أن تتمكن السلطات الحكومية الباكستانية عبر الجيش من اقتحام المسجد واعتقال من ظلّ حيا من الإسلاميين الذين تمركزوا وسط ألاف من النساء والأطفال كدروع بشرية للحيلولة دون سيطرة الجيش على ذلك المجمع الذي يضم مدرسة ومسجدا ومؤسسات أخرى. والسؤال المنطقي هو: هل يجيز الإسلام الذي يتحدث عنه وباسمه الذين تعسكروا في المسجد تجميع الأطفال والنساء واستعمالهم دروعا بشرية مهما كانت ظروف خلافاتهم مع الحكومة الباكستانية؟ وأي إسلام يبيح ذلك وفي الوقت نفسه يسمح أحد مسؤولي المسجد (عبد الرشيد غازي) لشقيقه (عبد العزيز) بالهروب وهو متخفيا بنقاب امرأة قبل أن تكتشفه السلطات الباكستانية وتعتقله؟. إن هذا الإرهاب الدموي في المسجد الأحمر لا يمكن فصله عن نوعية الرسالة التي تنشرها المدارس الدينية في باكستان التي هي فعلا أكثر من المدارس العادية والمستشفيات مجتمعة، تلك المدارس كانت قد قامت بالدور الأساسي في نشأة حركة طالبان وما أوصلت أفغانستان إليه من تخلف وظلامية، وتغاضت عنها المخابرات العسكرية الباكستانية لدورها في مقاومة الاحتلال السوفييتي لأفغانستان، ثم انقلب السحر على الساحر لتشهد باكستان هذا الإرهاب الذي يكاد يصبح ظاهرة يومية في حياة المواطن هناك، والمثال الثاني هو إرهاب فتح الإسلام في مخيم نهر البارد الذي كتب عنه الكثير وما زال حيّا في الأذهان ولا داعي لإعادة التذكير به.

وغالبية الأقطار العربية لم تسلم من هذا الإرهاب كما يحدث من حين إلى آخر في المملكة العربية السعودية والمغرب والأردن ومصر وبشكل شبه مستمر في الجزائر حيث قتل هذا الإرهاب في السنوات الخمسة عشر الأخيرة ما لا يقل عن مئة وخمسين ألف جزائريا بشكل عشوائي، ودوما باسم الدين الإسلامي ومن عصابات تتخذ مسميات إسلامية غالبا مرتبطة بالجهاد الذي هو ميدانيا جهاد ضد مواطنيهم المدنيين العزل الأبرياء وفي ألاف الحالات يتم اغتصاب السيدات والفتيات بشكل جماعي من عصابات (المجاهدين)، وبنفس الوتيرة المتصاعدة في العراق في السنوات الأربع الماضية. ما هي الأسباب والظروف التي تؤدي لهذا الإرهاب قبل الحادي عشر من سبتمبر وخلاله وبعده ما زال مستمرا؟.

 نسبة الأمية متزامنة مع أداء فقهاء الإرهاب

من يصدق ما تؤكده تقارير اليونسكو حول التنمية البشرية العربية التي يعدها سنويا خبراء وباحثون عرب من أن متوسط نسبة الأمية التعليمية في عموم الأقطار العربية هي النسبة الأعلى في العالم، فأكثر من سبعين مليونا من إجمالي العرب (316 مليونا) هم من الأميين أي الذين لا يجيدون القراءة والكتابة بشكل مطلق وهي نسبة تقارب 40 % من مجموع السكان، والخطورة الصارخة في هذه النسبة أنها تصل إلى حدود 28 % في الفئة العمرية 15 سنة فأكثر، مما يعني أن أكثر من ربع المجتمع المنتج أمي، في حين أن غالبية الدول الأوربية والولايات المتحدة الأمريكية قضت على الأمية منذ عشرات السنين، لأن المرحلة الأولى من التعليم التي هي عشرة سنوات كما في الدول الإسكيندينافية مرحلة إلزامية (إجبارية)، تعرف دوائر الدولة في بداية كل عام دراسي عدد وأسماء وعناوين الأطفال الذين أنهوا السادسة من أعمارهم، ويجب عليهم بحكم القانون الالتحاق بالصف الأول الابتدائي وكل من يتخلف يجد البوليس (نعم البوليس) في اليوم التالي على باب منزله يستدعي والده ووالدته للتحقيق لمعرفة أسباب عدم التحاق طفلهم بالمدرسة، والإجراءات والضوابط الرادعة في هذا المجال أشد منها فيما يتعلق بالتجنيد الإجباري (الخدمة العسكرية)، لذلك فتعريف الأميّ في هذه الدول منذ ما لا يقل عن خمسة وعشرين عاما هو من لا يستخدم الكومبيوتر، وبالتالي فحسب هذا التعريف لدينا في العالم العربي نوعان من الأمية، الأمية التعليمية التي تزيد على أربعين %، وأمية استعمال الكومبيوتر إذ أن هذا الجهاز وامتلاكه ومعرفة استعماله بين نسبة المتعلمين متدنية جدا، فحسب الوثائق التي قدمت في (مؤتمر تطوير تكنولوجيا الاتصال والمعلومات) الذي عقد في تونس في الإسبوع الثاني من مارس عام 2006، فإن نسبة مستخدمي الانترنت أقل من 4 % من مجموع سكان الوطن العربي. وتبدو نتائج هذه الأرقام المخزية في أن نسبة القراءة في الوطن العربي 6 دقائق لكل فرد في السنة، بينما هي 112 ألف دقيقة في السنة للمواطن الأوربي والأمريكي، ويصدر العالم العربي كله حوالي 1650 كتابا في السنة بينما الرقم هو 85 ألف كتاب في السنة في الدول الغربية، ومن المعروف أن أشهر الكتاب والمثقفين والشعراء العرب لا يطبع الناشر أكثر من أربعة ألاف نسخة من كتاب أي منهم، وتظل هذه الكمية عدة سنوات في مكتبات البيع دون أن تنفذ، بدليل أن أي متتبع لهذه المعلومة يجد في أية مكتبة في كل العواصم العربية كتبا من منشورات أعوام الستينات، أي أن أربعة ألاف نسخة من هذا الكتاب لم تنفذ طوال ما يزيد عن أربعين عاما.

هذه الملايين من ذوي الأمية التعليمية الذين لا يجيدون القراءة والكتابة يقضون غالبية أوقاتهم في المساجد وأمام أجهزة التلفزيون لا يسمعون أو يشاهدون إلا هذا السيل الكاسح من الفضائيات الدينية التي يديرها ويتحدث في كل أوقاتها دعاة وشيوخ جهلة بمعنى الكلمة أغلبهم ممن لا مؤهلات لديهم سوى (الدشداشة القصيرة واللحية الطويلة)، بدليل أنهم يخرجون من جيوبهم الخطبة المنقولة حرفيا من كتب خاصة كتبت قبل مئات السنين فيها خطبة كل جمعة من الشهر، أي أنها لا تراعي ظروف العصر وتطوراته، وغالبيتهم يحثّ على العنف ضد الآخر بدليل الاكتشاف شبه اليومي لخلايا وعصابات تخطط لعمليات إرهابية في العديد من الدول الأمريكية والأوربية وآخرها في ألمانيا والدانمرك وبريطانيا، والمثير أن أغلبهم مواطنين عربا مسلمين استضافتهم هذه الدول ووفرت لهم الأمن والأمان والعيش الكريم بعد الذل والمهانة والفقر في بلادهم العربية والإسلامية.

جديد هذا الإرهاب ومعلمه ابن لادن

في السنوات الخمسة الماضية أدخل الإرهابيون القتلة العالم في مرحلة ترقب وخوف لا مثيل لها، خاصة التهديد باستعمال السلاح الكيماوي الذي استعملوه في العراق من خلال تفجير شاحنات محملة بمادة الكلور وغيرها من المواد الكيماوية والنفطية التي أصبحت موضة الإرهاب في العراق، وهذا دليل على أن هؤلاء الإرهابيين لن يتوانوا عن استعمال أية أسلحة تصل لأيديهم بما فيها الأسلحة النووية التي أكدت مراكز الدراسات العديدة سعي ابن لادن في سنوات مضت لشراء بعض المواد النووية من دول الاتحاد السوفييتي السابق، لغرض امتلاك سلاح نووي أو لصنع قنبلة تنشر موادا مشعة، وقد تتبع كل هذه المحاولات الكاتب المعروف (بول ويليامز) في كتابه المشهور (ارتباط القاعدة: الإرهاب الدولي، الجريمة المنظمة، الكارثة القادمة) ومن ضمنها محاولاته عندما كان مقيما في الخرطوم العاصمة السودانية حيث ترددت أنباء عن اكتشاف مختبر نووي اشرف عليه عالم فيزياء لصالح تنظيم القاعدة.

وجديد ابن لادن في الذكرى السادسة لإرهاب الحادي عشر من سبتمبر، جاء في الشريط الذي بثته وسائل الإعلام العربية والغربية له في هذه الذكرى، وهو شريط كارثة بمعنى الكلمة فإذا كان زعيمهم على هذا القدر من التخلف والجاهلية فهذا يفسر هذا الانقياد الأعمى لنسبة من الشباب المضللين له ولجهلة أمثال الظواهري وسابقا المقبورين الزرقاوي و العبسي وغيرهم،فمعلمهم ابن لادن يقول مخاطبا الشعب الأمريكي في شريطه الأخير حرفيا: (هناك طريقان لإنهاء الحرب في العراق، الأول من جانبنا وهو تصعيد القتل والقتال، أما الثاني فهو أن ترفضوا النظام الديمقراطي الأمريكي وتقبلوا الإسلام). وهذا يعني أن هذا الإرهابي لا يسعى لطرد الأمريكان من العراق، فالعراق مجرد الساحة التي يحاول من خلالها فرض الإسلام بالقتل والقتال على الشعب الأمريكي، و هل هو يريد الشعب الأمريكي فقط أم العالم كله بملياراته الستة من غير المسلمين أن يدخلوا الإسلام و إلا تعرضوا للموت والسيارات والأجساد المفخخة؟.

هذا الشريط ينبغي أن لا يحظى باهتمام الأمريكان والغربيين وحدهم، بل العقلاء من العرب والمسلمين خاصة رجال الدين المتنورين كي يقولوا للعالم أين دعوة ابن لادن هذه من قوله تعالى: (لكم دينكم ولي دين) و (قل الحق من ربكم فمن شاء فليؤمن ومن شاء فليكفر)، وبالتالي فليعرف العالم بملياراته الستة من غير المسلمين ماذا نريد منهم: التعايش أم الصراع؟. ومن المهم أن نلاحظ أنه في الذكرى السادسة لإرهاب الحادي عشر من سبتمبر، يزداد الغرب تحصينا ضد الإرهاب، بينما هذا الإرهاب يزداد تصاعدا وعنفا في العالمين العربي والإسلامي كما حدث في باكستان في الجامع الأحمر وفي لبنان من فتح الإسلام ، وفي الجزائر في آخر عمليتين أعلن (تنظيم القاعدة في بلاد المغرب الإسلامي) مسؤوليته عنها الإسبوع الماضي سقط 88 قتيلا و 167 جريحا ، أما في العراق فمن الصعب إحصاء القتلى والجرحى الذين يسقطون يوميا، وبالتالي فإن مكافحة هذا الإرهاب كي تؤتي ثمارها من المهم:

أولا: لجم دعاة وفقهاء الإرهاب الذين يختارون ما يريدون من القرآن الكريم والسنّة النبوية ليغسلوا به أدمغة الشباب العاطل عن العمل الجاهل بأمور دينه ودنياه، كي ينفذوا من خلالهم هذا الإرهاب الأعمى، وقد عبّر عن هذا التأثير في وسط الأمية السائدة ذلك السائق العربي الذي صحا من التنويم والتخدير العقلي قبل لحظات من تفجير نفسه وسط جموع عراقية في سوق شعبي، إذ قال في لقاء تلفزيوني معه: (لو سمع جورج بوش ما سمعته في دروس دينية لمدة شهرين لقام بتفجير نفسه وسط هذه الجموع الشعبية البريئة).

ثانيا: توقف الفضائيات العربية عن بث أشرطة الفيديو الخاصة بأولئك الإرهابيين القتلة، لأن ذلك من شأنه أن يعرفوا قيمة أنفسهم التي لا قيمة لها، لكن هذه الأشرطة تجعلهم يعيشون نرجسية رهيبة تدفعهم لمزيد من الإرهاب كي يبقوا في الصورة الإعلامية، وعلى سبيل المثال ما هي القيمة الفكرية أو العلمية لمريض نفسي اسمه (أيمن الظواهري) سوى هذه الأشرطة التافهة التي يجعل من نفسه فيها مرشدا عاما وناصحا لمليار وربع من العرب والمسلمين، حيث لم يترك شأنا سياسيا أو اجتماعيا أو انتخابيا إلا و أفتى فيه، وأنا على يقين لو توقفت الفضائيات العربية عن بثّ هذه الأشرطة لتوقف أولئك الإرهابيين عن إنتاجها والسعي لإرهاب يبرر وجودهم.

ثالثا: خروج الأنظمة العربية والإسلامية من دائرة القمع والاستبداد والفساد إلى الديمقراطية الحقيقية و الإصلاح الشامل الذي يحقق المساواة والعيش الكريم، لأن القمع والفساد من العوامل التي تشجع جيل الشباب على الركض وراء هؤلاء الإرهابيين، لأن حياتهم في ظلّ هكذا أنظمة لا تختلف عن الموت، فليموتوا وصولا للجنة والحور العين وأنهار الخمر والعسل كما يعدهم فقهاء الإرهاب ودعاته.
 
الذكر ى السادسة لإرهاب الحادي عشر من سبتمبر تتزامن مع تصاعد الإرهاب في الأقطار العربية والإسلامية، مما يعني أن معركة مكافحة الإرهاب عربية إسلامية قبل أن تكون أمريكية أوربية فهل نعي ذلك قبل فوات الأوان؟.