עלי סאלם (אל-שרק אל-אווסט, 19.5.2007)

עלי סאלם, מחזאי ואינטלקטואל מצרי, מביט מן הצד על המתרחש כיום בעולם הערבי ועל התחזקות האסלאם הפוליטי. לדבריו תנועות האסלאם הרואות עצמן כמי שפועלות למיגור השחיתות החברתית בחברה האסלאמית, נוקטות בפועל בשיטות אלימות ובלתי מוסריות. בכך הן משליטות חוסר צדק חברתי ומובילות את עמיהן אל סף התהום.

חמושים זועמים, חברים בתנועה פונדמנטליסטית, פתחו באש לעבר מסיבה שנערכה בבית הספר “אל-אמאם אל-שאפעי” בעיר רפיח. האירוע הוביל למותו של סולימאן אל-שאער, עוזרו של חבר בכיר בתנועת הפת”ח, ולפציעתם של עשרה בני אדם, ביניהם מנהל בית הספר ואחד הילדים.
 

חברה המחסלת את עצמה לדעת
עדי ראיה מסרו כי בשעות הערב שקדמו למסיבה, הפיצה החבורה האחראית להתקפה, כרוזים בהם הזהירה מפני עריכתה של המסיבה בטענה כי היא מסיתה את הציבור מקיום התפילה ומובילה להשחתת המוסר. לאחר מכן יצאה הקבוצה בהפגנה שקטה מול בית הספר בו עתידה להיערך המסיבה. אולם, כאשר משתתפי החלו לעזוב את בית הספר, אז הפתיעו החמושים והחלו להשליך פצצות ולפתוח באש. עד מהרה החלה מכונת הכרוזים לפעול במרץ. תנועת פת”ח פרסמה כרוז שבו נכתב: “המעשים המצערים הללו הם מעשי ידיה של קיסרות חדשה המושתתת על אלימות, שנאה והיעדר ביטחון ושקט נפשי המביאים את האזרחים לחוש בתחושת פחד תמידי, לחייהם ולעתיד ילדיהם”. כן המשיך הכרוז “אירועים מעין אלו ביניהם מעשי רצח, טרור, חטיפה, חבלה בחנויות מסחר, בתי קפה ומקומות ציבוריים, משרתים אך ורק את הכיבוש הציוני, ובסופו של דבר יובילו ליצירתה של חברה הנעדרת כל משמעות אנושית, אהבה, סובלנות וחמלה”. הכרוז נחתם בעוד שהרוצחים מהלכים חופשי. ניתן אף לומר בוודאות כי איש לעולם לא יעיז לשים יד עליהם. יש להוסיף ולומר כי מזה מספר חודשים, ישנן חבורות קיצוניות התוקפות בתי קפה-אינטרנט ומספרות שאותם הם רואים “מקומות המשמשים להפצת תועבה” כך לטענתם.

אני חולק במעט על מכונת הפצת הכרוזים של אנשי הפת”ח, ובמיוחד על הנאמר בכרוז כי אותם מעשים מובילים ליצירתה של חברה חסרת כל משמעות אנושית, אהבה, סובלנות וחמלה. המציאות מוכיחה כי מעשים אלו מובילים ליצירתה של פשיעה חברתית על כל סוגיה. כאשר מספרות הופכות למקומות בהם מופצים מעשי תועבה שיש להשמידם, אנו מוצאים עצמנו אל מול חברה שאיבדה את עצמה לדעת, וצועדת בוודאות ובמהירות לעבר חורבן עצמי. גם המרים שבאויבך אינם מסוגלים לפעול למיגורך ולמנוע כל רגש הזדהות עימך, כאשר אתה הוא זה שמתנדב לחסל את עצמך ואת משפחתך, באמצעות אותו שיגעון שאין מי שישים לו סוף.

חוסר מוסריותם של אנשי האסלאם הפוליטי

אם כך, מה דעתם של האינטלקטואלים, אנשי האסלאם-הפוליטי במצרים, על המתרחש בפלסטין בצל שלטון גרורתם?

הניסיון להתכחש לפשעים המתבצעים כתוצאה ישירה מהתנהלותה של ההנהגה שמערבבת בין ערכים לבין הדת והמוסר בתוכה, הוא עניין הנזקף לחובתם של אותם מלומדים ואינטלקטואלים. האם הם סבורים כי המצב במצרים יהיה טוב יותר כאשר ישלטו בנו באמצעות אותה תערובת הרסנית של פוליטיקה ודת הרואה בפשעים מסוג אלו כהכרח לשמירה על המוסר?

עליך לאבד כל רגש של אחריות בכדי להאמין כי בצל קיומם של ממשלות ומפלגות המערבבות בין הדת לבין הפוליטיקה, מצפונם של המצרים ישתנה ולו במעט כלפי המתרחש כיום לעם הפלסטיני. באשר לסיפורי המעשיות והאמונה כי פסיקות מעין אלו הן שתגשמנה עבור לפלסטינים את עצמאותם ואת זכויותיהם, לא נותר לי אלא לאחל לעצמי להגיע לדרגה כזו של אווילות הדרושה בכדי להאמין בכך.

התקפה על מסיבה בבית הספר תוך שימוש בפצצות ומקלעים מובילה למותם של חלק מן האנשים ולפציעתם הקשה של ילדים. מספרות מותקפות בטענה כי גילוח שיער או זקנים הינו מעשה שחיתות ותועבה.  בתי אינטרנט-קפה מותקפות ונהרסות, לאחר מכן מפרסמים התוקפים כרוז. אם זהו המוסר, ואם אלו הם הדברים הראשונים במעלה, כדברי אבן רושד [מגדולי הפילוסופים הערביים], הרי שאז אלו נידונו לאבדון.

באופן בלתי נמנע חבורת האסלאם הפוליטי איננה מסוגלת להרכיב ממשלה. ובהיעדר ממשלה, אוכלים האנשים אחד את השני והכל תחת סיסמאות שמרביתן הוכחו להיות במהלך ההיסטוריה כמעשי הונאה. בהיעדר גברים ונשים המקיימים את החוק, נעלמים להם גם זכויות בני האדם, וכל מה שנותר הן סיסמאות שקריות ורגשות תוקפניים ומוטרפים, המולבשים בגדי-מוּסר, ערכים, עקרונות ולאומיות.

من فلسطين إلى مصر.. سؤال مشروع

عالي سالم (الشرق الأوسط، 19.5.2007)

مسلحون غاضبون من جماعة أصولية أطلقوا النار على حفل أقيم في مدرسة الإمام الشافعي بمدينة رفح، الأمر الذي أدى إلى مقتل سليمانالشاعر مرافق النائب ماجد أبو شمالة القيادي في حركة فتح، وإصابة عشرة آخرين من بينهم مدير المدرسة وأحد الأطفال.

وأفاد الشهود بأن الجماعة المهاجمة قامت قبل الحفل بليلة، بتوزيع بيان حذرت فيه من تنظيم هذا الاحتفال، باعتبار أنه يلهي عن الصلاةويفسد الأخلاق، ثم قاموا بمظاهرة سلمية أمام المدرسة التى يقام فيها الحفل، ولكن عندما شرع الحضور في مغادرة المدرسة، فوجئوا بقياممسلحين بإلقاء قنبلتين وإطلاق النار عليهم بشكل مباشر.

وتحركت على الفور ماكينة البيانات الساخنة، فأصدرت فتح بيانا قالت فيه «ان هذه الأحداث المؤسفة تؤسس لإمبراطورية جديدة تقومعلى أساس العنف والكراهية وانعدام الأمن والأمان والطمأنينة، بحيث يشعر المواطنون بالقلق الدائم على حياتهم ومستقبل أبنائهم». وتابعالبيان.. «ان مثل هذه الأحداث من عمليات قتل وإرهاب وخطف وتفجير للمحلات التجارية والمقاهي والأماكن العامة لا تخدم إلا أجندةالاحتلال الصهيوني، وستؤدي بالضرورة إلى مجتمع خال من معاني الإنسانية والود والتفاهم والرحمة».

انتهى البيان، وما زال المعتدون القتلة مطلقي السراح، وعلى الأرجح لن يقبض عليهم أحد إلى الأبد، غير أننا لا بد أن نضيف أن جماعاتمتطرفة شرعت منذ عدة شهور في مهاجمة مقاهي الانترنت وصالونات الحلاقة، باعتبارها «مواطن لنشر الرذيلة»، على حد زعمهم.

أختلف قليلا مع ماكينة إصدار البيانات الفتحاوية، خاصة حكاية أن هذه الأفعال تؤدي إلى مجتمع خال من معاني الإنسانية والود والتفاهموالرحمة، واقع الأمر، هي تؤدي إلى مجتمع الجريمة بكل أنواعها، فعندما تتحول دكاكين الحلاقة إلى مواطن لنشر الرذيلة تستوجبالتدمير، فنحن هنا في مواجهة مجتمع فقد كل ضوابطه العقلية، ويمشي بثبات في طريق دمار الذات بخطى سريعة. إن أعدى أعدائكعاجز عن إعداد أجندة للتخلص منك وحرمانك من أي تعاطف من الآخرين عندما تتطوع أنت بالقضاء على نفسك وعلى أهلك من خلالهذا الجنون الذي لا يجد من يوقفه.

ترى.. ما هو رأي مثقفي الجماعة الدينية السياسية في مصر في هذا الذي يحدث في فلسطين في ظل حكم فرعهم هناك؟

إن محاولة إنكار أن هذه الجرائم، التي هي نتيجة عملية مباشرة لنظام في الحكم، يخلط السياسة بقيم الدين العليا ومنها الأخلاق، أمر ينالمنهم كمثقفين ومفكرين. هل يعتقدون أننا سنكون هنا في مصر أفضل حالا عندما يحكموننا بذلك المزيج المهلك من السياسة والدين، الذييرى أن الحرص على الأخلاق يتطلب هذا النوع من الجرائم؟

إن الأمر يتطلب تخليا كاملا عن الإحساس بالمسؤولية، لكي نتخيل أن مصير المصريين سيختلف قليلا أو كثيرا عما يحدث للشعبالفلسطيني الآن، في ظل حكومات وأحزاب تخلط الدين بالسياسة. أما حكاية أن حكما من هذا النوع سيحقق للشعب الفلسطيني أي قدر منالاستقلال وحقوقه الإنسانية، فكم أتمنى أن أكون على ذلك القدر من البلاهة اللازمة لتصديق ذلك.

حفل في مدرسة يهاجم بالقنابل والرشاشات، فيقتل عدد من الناس والأطفال ويصابون إصابات خطرة، محلات الحلاقين تهاجم لأنه من الفساد والرذيلة أن تحلق شعرك أو ذقنك، محلات الإنترنت تحدث عليها غارة ويتم تدميرها، وبعد ذلك تنشر الجماعة المهاجمة بيانها على الانترنت. إذا كانت هذه هي الأخلاق, وإذا كانت هذه هي أوائل الأمورعلى حد تعبير ابن رشد، فيالبؤس الأواخر.

جماعة الدين السياسية عاجزة بالحتم عن تشكيل حكومة، وفي غياب الحكومة تأكل الناس بعضها بعضا تحت شعارات معظمها نبيل ومخادع كما تثبت كل دروس التاريخ. في غياب رجال ونساء للدولة يعملون طبقا للقانون، تغيب حقوق الإنسان ولا تتبقى غير الشعارات الكاذبة وعواطف العدوان المسعورة، المتنكرة في ثياب الأخلاق والقيم والثوابت الوطنية.